कोरोना संक्रमणका वारेमा यसो भन्नुहुन्छ, जनस्वास्थ्य विज्ञ डा. रवीन्द्र पाण्डे

भक्तपुर २३ जेठ । विश्वमा नै महामारीको रुपमा फैलिरहेको कोरानाको संक्रमण पछिल्लो पल्ट हाम्रो देशमा पनि संक्रमितको संख्या दिनहुँ बढिरहेको छ । लामो समयदेखि लाग्दै आएको लकडाउनका कारण नेपालीको जनजीवन कष्टकर बन्दै गएको छ । कोरोना संकमण कसरी हुन्छ भन्ने कुराको जानकारी राख्यो भने मात्रै पनि संक्रमणको संस्यालाई न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ । यसबारेमा जनस्वास्थ्य विज्ञ डा रविन्द्र पाण्डे भने यसो भन्नुहुन्छ ।

– कोरोना संक्रमण तरकारी, फलफूल लगायत अन्य खाधान्नबाट सर्दैन ।
– संक्रमितसंग ५ – १० मिनेट कुरा गर्दा सर्दैन ।
– घरबाहिर जाँदा सबैले अनिबार्य रुपमा मास्क लगाउने हो भने कोरोना संक्रमण सर्ने प्रक्रिया ६५ प्रतिशत घट्छ, केहि भाइरस मास्कबाट छिर्दैमा संक्रमण गराउन सक्ने भाइरल लोड पुग्दैन ।
– मास्क लगायत महँगो मास्क प्रयोग गर्नु जरुरी हुँदैन। सामान्य सर्जिकल मास्क तथा २ पत्रे कटनको मास्कलाई घाममा राखेर वा धोएर पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ , अमेरिका लगायत बिकसित देशमा पनि यो प्रचलन कायम छ ।
– आफ्नो पावरको वा पावर आबश्यक नभए सस्तो ब्राण्डको चस्मा लगाउनु सुरक्षित हुन्छ , त्यस्तै डिस्पोजेबल वा धुन मिल्ने पंजा लगाउँदा पनि सुरक्षित भइन्छ ।
– संक्रमित व्यक्तिले संक्रमण भएको ११ दिनपछि टेस्टमा पोजिटिभ देखिएपनि सामान्यतया अरुलाई रोग सर्दैन ।
– घर, कार्यालय तथा अन्य कार्यस्थलमा पर्याप्त उज्यालो र हावा छिर्ने बातावरण भएमा कोरोना भाइरस सर्ने सम्भावना कम हुन्छ ।
– लामखुट्टे, झिंगा आदिबाट कोरोना संक्रमण सर्दैन ।
– जेष्ठ नागरिक तथा अनियन्त्रित दीर्घरोगभएका व्यक्ति बाहेक अरुलाई कोरोना संक्रमण भएपनि डराउनु पर्दैन । २ हप्ता घरमै आराम गर्ने, पोषिलो खाना खाने, हल्का व्यायाम गर्ने तथा तनाब ब्यबस्थापन गर्ने हो भने ९० प्रतिशत संक्रमितलाई आफै निको हुन्छ ।
– रुघाखोकी लाग्दा कोरोना संक्रमण भयो कि भनेर डराउनु पर्दैन ।
– नेपालमा देखिएको कोरोना संक्रमण ८५ प्रतिशत भारतबाट आएकोमा देखिएको छ । त्यो समुहलाई सीमामा होल्डिंग गरेर क्वारेन्टाइन, स्याहार, परिक्षण, संक्रमितलाई आइसोलेसन र संक्रमण नभएकालाई आफ्नो थातथलोमा पठाउने हो भने डरलाग्दो अवस्था आउंदैन ।
– नेपालमा सबैभन्दा सुरक्षित ठाउँ पहाडी तथा हिमाली जिल्लाका गाउँ हुन ।
– गुर्जो, तुलसी, बेसार, ज्वानो, अदुवा, अश्वगन्धा, मरिच, चिराइतो, नीम, अमला लगायतका जडिबुटीले रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउँछन् , कोरोना संक्रमणको उपचारमा यी जडिबुटीको सफल भूमिका धेरै देशमा देखिएको छ ।
– नेपालमा भएका अधिकांश मृत्यु कोरोनाले मात्र भएको हैन,   – परिक्षणको कोरोना पनि देखिएको हो ।
– नेपालमा हालसम्म सक्रमितमध्ये ९० प्रतिशत जोखिम बर्गमा पर्दैनन् ,   तसर्थ मृत्युदर हामीले सोंचेभन्दा कम हुन्छ ।
– कोरोना अन्तराष्ट्रिय ब्राण्ड भएकोले ठूलो प्रचारमा आएको हो । प्रचारमा आए अनुसार यो घातक छैन    विश्वभर यो ५ महिनामा भएको मृत्युलाई अघिल्लो बर्षको यहि समयमा भएको मृत्युलाई तुलना गर्ने हो भने त्यति ठूलो फरक छैन ।
– मन भनेको शरीरको ड्राइभर हो ,  मन बलियो भयो भने हामी दुर्घटनामा पर्दैनौं ,  मन कमजोर भयो भने टल्किने गाडी भएपनि तथा सुन्दर सडक भएपनि दुर्घटना हुन्छ ,   रोगसँग लड्न सक्छु भन्ने आत्मबल हामी सबैको हुनु जरुरी छ ।
– हामी आत्मा अनुशाशनमा बस्यौं भने, उच्च मनोबल राख्यौं भने तथा सकारात्मक सोंच राख्यौं भने संक्रमण भएपनि हामीलाई खतरा हुँदैन ।
– अन्य देश र हाम्रो देशको धरातलीय यथार्थता फरक छ, खानपान फरक छ, जीवनशैली फरक छ, जनघनत्व फरक छ । तसर्थ अन्य देशको अवस्था हेरेर डर मान्नुपर्दैन।
– रोजगारी, लगानी लगायत ब्यबसायको कारण धेरै व्यक्तिमा चिन्ता देखिएको छ ,  कोरोना संक्रमणको जगजगी लामो समय रहदैन ,  त्यसपछि हाम्रो मेहेनतले जीवन अझै राम्रो हुनेछ ।
– हामीले आफुलाई समय अनुसार परिवर्तन गर्नुपर्दछ, हाम्रा ब्यबसाय परिवर्तन गर्नुपर्दछ ,  घाटा लाग्ने अवस्थामा कम घाटा खाने योजना बनाउनु पर्दछ।  महामारीमा जीवन यापन गर्नको लागि हामीसंग धेरै बिकल्प छन्, त्यसलाई चिन्न सक्नुपर्दछ।
– परिक्षणको दायरा बढेसंगै संक्रमितको पहिचान हुनेछ ,   संक्रमितको पहिचान हुनु, संक्रमितलाई स्वस्थ व्यक्तिसंग मिसिन नदिनु सकारात्मक बिषय हो    यसले रोग नियन्त्रणमा ठूलो सहयोग गर्दछ ।
– मन, प्रकृति र चेतनालाई ध्यानमार्फत एकाकार गरेर मनलाई शान्त गराउने, स्वाश्प्रश्वासको अभ्यास गर्ने, मनोरंजन गर्ने, खाली दिमाग नबस्ने, व्यायाम गर्ने, राति ८ घण्टा सुत्ने र सत्यको बाटोमा हिंड्ने गर्यौं भने जीवन सुखमय हुन्छ ।

© 2016 अपटुडेट पब्लिकेशन प्रा.लि.
Designed by appharu.com