नाभाल्नीको हत्यामा ‘डार्ट फ्रग’ प्रयोग गरिएको बेलायतको दाबी

एजेन्सी, ३ फागुन । रुसी विपक्षी नेता एलेक्सी नाभाल्नीको हत्यामा ‘डार्ट फ्रग’ (एक प्रकारको विषालु भ्यागुता) बाट विकसित गरिएको विष प्रयोग गरिएको बेलायत र उसका युरोपेली सहयोगी राष्ट्रहरूले बताएका छन् । साइबेरियाको जेलमा नाभाल्नीको मृत्यु भएको दुई वर्षपछि उनको शरीरमा भेटिएका नमूनाहरूको विश्लेषणका आधारमा बेलायत र उसका सहयोगीहरूले यसको दोष रुसी राष्ट्रपति कार्यालय क्रेमलिनलाई दिएका छन् ।

म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनमा बोल्दै बेलायती विदेश सचिव इभेट कुपरले भने, “नाभाल्नी रुसको जेलमा हुँदा उक्त विष प्रयोग गर्ने केवल रुसी सरकारसँग मात्र थियो ।” रुसी समाचार एजेन्सी ‘तास’का अनुसार, मस्कोले यस निष्कर्षलाई भ्रामक सूचना अभियान भन्दै खारेज गरेको छ । तर, कुपरले नाभाल्नीको शरीरमा ‘एपिटिबाडिन’ नामक विष भेटिनुको कुनै अन्य स्पष्टीकरण नभएको बताए ।

बेलायत, स्वीडेन, फ्रान्स, जर्मनी र नेदरल्यान्ड्सले जारी गरेको संयुक्त विज्ञप्तिमा एपिटिबाडिन प्राकृतिक रूपमा दक्षिण अमेरिकाका जंगली ‘डार्ट फ्रग’मा पाइन्छ र यस्ता भ्यागुताहरूले खोरमा पाल्दा यो विष उत्पादन गर्दैनन् र यो रुसमा प्राकृतिक रूपमा नपाइने भनिएको छ । विषाक्तता विज्ञ जिल जोन्सनका अनुसार यो विष मर्फिनभन्दा २०० गुणा बढी शक्तिशाली हुन्छ ।

बेलायती प्रधानमन्त्री सर कियर स्टारमरले नाभाल्नीको अदम्य साहसको प्रशंसा गर्दै भने, “सत्य उजागर गर्ने उनको दृढ संकल्पले एक स्थायी विरासत छोडेको छ ।” फ्रान्सेली विदेशमन्त्री ज्याँ–नोएल बारोटले पनि नाभाल्नीलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उनलाई स्वतन्त्र र लोकतान्त्रिक रुसको पक्षमा लडेको कारण मारिएको बताए ।

नाभाल्नीकी पत्नी युलिया नाभाल्नायाले भनिन्, “मेरो श्रीमानलाई विष दिइएको कुरामा म पहिलो दिनदेखि नै निश्चित थिएँ । तर, अहिले यसको प्रमाण फेला परेको छ । दुई वर्षसम्म सूक्ष्म अनुसन्धान गरी सत्य बाहिर ल्याएकोमा म युरोपेली राष्ट्रहरूप्रति आभारी छु ।”

नाभाल्नीको मृत्यु १६ फेब्रुअरी २०२४ मा ४७ वर्षको उमेरमा साइबेरियाको जेलमा भएको थियो । सन् २०२० मा उनलाई ‘नोभिचोक’  नामक नर्भ एजेन्ट दिइएको थियो, जसको उपचार उनले जर्मनीमा गराएका थिए ।

रुसका अनुसार नाभाल्नी जेलमा हिँडडुल गर्दा अचानक बिरामी भएर ढलेका थिए र होस नआउँदै उनको मृत्यु भएको थियो । बेलायतको विदेश मन्त्रालयले रुसले ‘रासायनिक हतियार महासन्धि’ को उल्लंघन गरेको भन्दै ‘रासायनिक हतियार निषेध संगठन’ लाई यसबारे जानकारी गराएको छ ।